Debaty sejmowex905 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie kredytów inwestycyjnych dla rolników udzielanych z dopłatą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją posła Bogdana Lewandowskiego z dnia 7 października 1999 r. w sprawie kredytów inwestycyjnych dla rolników, udzielanych z dopłatą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uprzejmie informuję pana marszałka, co następuje.    Zakres przedmiotowy pomocy agencji oraz warunki jej udzielania, w tym stosowania dopłat do oprocentowania kredytów, określone są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (DzU nr 16, poz. 82 z późn. zm.) oraz w zasadach udzielania kredytów bankowych z dopłatami agencji do oprocentowania. Zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (DzU z 1994 r. nr 1, poz. 2 z późn. zm.). Prezes agencji przedkłada w terminie do 15 maja każdego roku roczne sprawozdanie z działalności agencji m.in. ministrowi właściwemu ds. rozwoju wsi. Na podstawie analizy ww. sprawozdania, zwłaszcza pod kątem efektywności wykorzystania środków będących w dyspozycji agencji oraz poszczególnych linii kredytowych, a także uwzględniając sygnały napływające od rolników, organizacji rolniczych oraz podmiotów przetwórstwa rolno-spożywczego, stosownie do możliwości finansowych agencji, określany jest zakres przedmiotowy działalności agencji na dany rok. Ponadto ocenę efektywności funkcjonowania poszczególnych form pomocy agencji, w tym także w podziale na regiony, umożliwiają badania prowadzone przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz dane z rachunkowości rolnej prowadzonej przez młodych rolników, korzystających z preferencyjnych kredytów na utworzenie lub urządzenie gospodarstwa rolnego.    Podstawowym warunkiem, jaki powinien spełnić potencjalny kredytobiorca, jest przedłożenie w banku razem z wnioskiem kredytowym planu przedsięwzięcia inwestycyjnego, pozytywnie zaopiniowanego przez właściwy ośrodek doradztwa rolniczego, pod względem celowości gospodarczej oraz zgodności z ww. rozporządzeniem Rady Ministrów realizowanego przedsięwzięcia. Ogółem od początku działalności agencji do 31 grudnia 1998 r. ośrodki doradztwa rolniczego zaopiniowały pozytywnie 246 730 planów przedsięwzięć, związanych z realizacją inwestycji w rolnictwie i jego otoczeniu o łącznej wartości 19 055,4 mln zł. Planowana kwota kredytów wynosiła natomiast 11 899,5 mln zł i stanowiła 62,4% wartości planowanych inwestycji.    W 1998 r. ośrodki doradztwa rolniczego rozpatrzyły 25 387 planów przedsięwzięć inwestycyjnych, opiniując pozytywnie 25 322 (tj. 99,7% ogółu złożonych wniosków kredytowych), na realizację inwestycji o łącznej wartości 2227,5 mln zł. Potencjalni kredytobiorcy złożyli wnioski kredytowe na łączną kwotę 1414,9 mln zł, przy czym przeciętnie udział środków własnych w ogólnej wartości planowanych inwestycji wyniósł 36,5%, natomiast środki pochodzące z kredytów stanowiły 63,5% wartości planowanych przedsięwzięć inwestycyjnych. W skali kraju planowana kwota preferencyjnego kredytu w 1998 r. wyniosła średnio 55,9 tys. zł na jedno przedsięwzięcie. W strukturze wniosków kredytowych z pozytywną opinią ośrodków doradztwa rolniczego 88,4% stanowiły przedsięwzięcia inwestycyjne w rolnictwie (w tym 40,6% - na utworzenie lub urządzenie gospodarstwa rolniczego przez osoby, które nie przekroczyły 40 roku życia, 27,1% - na zakup gruntów rolnych), 4,5% inwestycje pozarolnicze tworzące nowe miejsca pracy na terenach wiejskich i agroturystyka, 3,8% działy specjalne produkcji rolnej i 3,3% pozostałe przedsięwzięcia inwestycyjne.    Z przedłożonych wniosków kredytowych wynika, że największy popyt na kredyty inwestycyjne wystąpił w ub. roku w województwach: zamojskim (1538 planowanych inwestycji), łomżyńskim (1225), lubelskim (1144), płockim (959) i siedleckim (933), natomiast najmniejszy w województwach: krośnieńskim (89), bielskim (93), łódzkim (94), jeleniogórskim (105).    Od początku działalności agencji do 31 grudnia 1998 r. banki udzieliły ogółem 227 402 kredyty inwestycyjne i klęskowe z dopłatami do oprocentowania ze środków agencji na łączną kwotę 7956,4 mln zł.    Poza stosowaniem dopłat do oprocentowania kredytów inwestycyjnych agencja na podstawie umowy zawartej z ministrem rolnictwa i gospodarki żywnościowej przekazuje również bankom dopłaty do oprocentowania kredytów obrotowych przeznaczonych m.in. na zakup przez krajowe podmioty gospodarcze prowadzące produkcję rolną nawozów mineralnych, środków ochrony roślin, pasz przemysłowych, kwalifikowanego materiału siewnego, zwierząt hodowlanych, paliwa na cele rolnicze oraz rzeczowych środków obrotowych do produkcji rolnej metodami ekologicznymi i przystosowania gospodarstw do tej produkcji. W 1998 r. banki współpracujące z agencją udzieliły gospodarstwom rolnym na zakup rzeczowych środków do produkcji rolnej 460 086 kredytów na łączną kwotę 1673,7 mln zł oraz podmiotom skupiającym i na przechowywanie sezonowych nadwyżek 1661 kredytów na łączną kwotę 3847,8 mln zł.    Ze środków agencji w latach 1995-1997 osobom fizycznym i prawnym udzielone zostało 4403 nieoprocentowane pożyczki na finansowanie pozarolniczych przedsięwzięć gospodarczych tworzących nowe miejsca pracy na terenach wiejskich. Łączna kwota udzielonych pożyczek wyniosła 150 862,1 tys. zł. Środki te pozwoliły na utworzenie 15 184 nowych miejsc pracy w produkcji pozarolniczej, handlu i usługach, natomiast łącznie pomoc agencji w formie pożyczek i dopłat do oprocentowania kredytów inwestycyjnych pozwoliła na utworzenie 24 082 miejsc pracy na terenach wiejskich i miejsko-wiejskich.    W wyniku dokonanej analizy kształtowania się w ub. roku popytu na poszczególne formy pomocy finansowej stosowanej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz uwzględniając znaczenie poszczególnych form pomocy dla przebiegu procesów restrukturyzacyjnych i modernizacyjnych w rolnictwie i jego otoczeniu, podjęta została decyzja przez kierownictwo Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej o rozszerzeniu w bieżącym roku zakresu rzeczowego działalności Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który obejmuje kredyty inwestycyjne udzielane w ramach następujących linii kredytowych:    - na zakup gruntów rolnych przez rolników,    - na utworzenie lub urządzenie gospodarstw rolnych przez osoby, które nie przekroczyły 40 roku życia,    - na utworzenie lub urządzenie gospodarstwa rolnego w ramach realizacji zaakceptowanego przez ministrów rolnictwa i gospodarki żywnościowej oraz finansów programu osadnictwa rolniczego na gruntach skarbu państwa,    - na realizację przedsięwzięć objętych branżowym programem restrukturyzacji i modernizacji mleczarstwa,    - na realizację inwestycji związanych z rozwojem i modernizacją gospodarstw rolnych oraz przetwórstwa rolno-spożywczego (kredyty podstawowe),    - na tworzenie nowych, pozarolniczych miejsc pracy na wsi,    - na realizację przedsięwzięć objętych programem wspólnego użytkowania maszyn rolniczych w gospodarstwach rolniczych,    - na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej znajdujących się na obszarach dotkniętych znacznymi rozmiarami klęsk żywiołowych,    - na wykorzystanie posiadanej bazy produkcyjnej gospodarstw rolnych i działów specjalnych produkcji rolnej poprzez rozpoczęcie lub zwiększenie produkcji w tych gospodarstwach i działach specjalnych.    Podstawowym rządowym programem kompleksowo nakreślającym kierunki działań w rolnictwie i jego otoczeniu jest opracowana w Ministerstwie Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej i przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 21 kwietnia 1998 r. ˝Średniookresowa strategia rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich˝ oraz ˝Spójna polityka strukturalna rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa˝ (dokument ten przyjęty został przez Radę Ministrów w dniu 13 lipca br.). Na podstawie ww. długookresowych programów uruchomione zostały i opracowywane są programy szczegółowe, w tym m.in. dotyczące wspierania gospodarstw rolnych, tworzenia nowych miejsc pracy w działalnościach pozarolniczych oraz rozwoju małych i średnich firm na obszarach wiejskich itp.    W związku z przyjęciem w dniu 21 czerwca 1999 r. przez Radę (WE) rozporządzenia nr 1268/1999 w sprawie wsparcia Wspólnoty dla działań przedakcesyjnych w rolnictwie i rozwoju obszarów wiejskich w okresie przedakcesyjnym w krajach kandydujących Europy Środkowo-Wschodniej, tj. w ramach programu SAPARD, opracowany został w Ministerstwie Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej projekt ustawy zmieniającej ustawę o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, rozszerzający zakres przedmiotowy pomocy, która będzie finansowana lub współfinansowana ze środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, w tym m.in. na:    1) inwestycje w gospodarstwach rolnych i przedsięwzięcia w zakresie poprawy struktury agrarnej,    2) przedsięwzięcia w zakresie podnoszenia i zmiany kwalifikacji zawodowych mieszkańców wsi,    3) inwestycje w przetwórstwie rolno-spożywczym, rybnym i leśnym oraz marketing produktów rolnych, rybołówstwa i leśnych,    4) przedsięwzięcia w zakresie inwestycji i wyposażenia technicznego służb kontroli jakości środków spożywczych oraz służb kontroli weterynaryjnej i fitosanitarnej,    5) rozwój pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich, zapewniającej rolnikom uzyskiwanie dodatkowych dochodów,    6) tworzenie grup producenckich,    7) zalesianie użytków rolnych oraz inwestycje w lasach, związane z prowadzeniem gospodarki leśnej, z wyjątkiem gruntów będących własnością skarbu państwa.    W projekcie ustawy budżetowej na 2000 r. przyjętym przez Radę Ministrów dla Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostały przewidziane środki w kwocie 1 150 000 tys. zł, w tym 200 000 tys. zł na współfinansowanie zadań w ramach programu SAPARD. Program SAPARD współfinansowany będzie ze środków Unii Europejskiej w równowartości 787 mln zł.    Odnosząc się do poruszonej w interpelacji kwestii udzielania kredytów inwestycyjnych z dopłatami agencji do oprocentowania na zakup sadzonek truskawek oraz uznania przez banki umów kontraktacyjnych za zabezpieczenie spłaty kredytów, pragnę wyjaśnić, iż obecnie trwają prace nad zakresem udzielania pomocy przez agencję w 2000 r. i analizowana jest możliwość stosowania dopłat ze środków agencji do oprocentowania kredytów na zakup sadzonek truskawek.    Natomiast z uwagi na to, że banki, udzielając kredytów i angażując w nie środki własne, podejmują pełne ryzyko, że całość lub część kredytu nie zostanie spłacona, zgodnie z Prawem bankowym mogą uzależnić udzielenie kredytu od przedstawienia przez kredytobiorcę wiarygodnego, ich zdaniem, zabezpieczenia spłaty kredytu, przewidzianego prawem cywilnym i wekslowym.    Mając na uwadze potrzebę zwiększenia eksportu polskich artykułów rolno-spożywczych, ministerstwo rolnictwa wspiera tworzenie rynków hurtowych i giełd towarowych w ramach rządowego programu rozwoju rynków hurtowych i giełd rolnych. Jednym z głównych celów rozwoju tych nowych instytucji rynkowych jest przygotowanie dużych partii towarów rolnych na eksport.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Ryszard Brzezik    Warszawa, dnia 29 października 1999 r.